Chóng mặt và nỗi lo sợ té ngã của người già

Ảnh minh hoạ

Đi tìm lời giải

Người già thường có vấn đề về mắt, mà mắt cùng với hệ thống tiền đình và các cảm thụ thể ở cơ, khớp, da làm thành một hệ thống cân bằng của cơ thể hoạt động rất phức tạp, dưới sự điều hành của tiểu não. Bỏ qua vấn đề về mắt kém khiến các cụ “vấp phải đá, quàng phải dây”, chức năng quan yếu khác của mắt về ước lượng không gian, khoảng cách, hình khối… hoạt động không tốt khiến người già dễ mất thăng bằng, vấp ngã ngay khi cơn chóng mặt ập đến.

Đâu chỉ có mắt, cơ khớp “đình công” ở tuổi già cũng làm hệ thống thăng bằng gặp vấn đề khi các cảm thụ không thể làm việc nhóm, khiến tiểu não lực bất tòng tâm trong việc điều khiển thân giữ ổn định khi chóng mặt. Các thụ thể phân bố rộng khắp cơ, khớp, da ghi nhận chuyển động, vị trí của cơ thể cảm thụ không chính xác, không chỉ vì lý do lão hóa như thoái hóa khớp, mà còn đến từ căn do như viêm xương khớp, đủ các bệnh về xương khớp khác của người già.

Một nguyên cớ không ngờ khác khiến người có tuổi chóng mặt, mất cân bằng dù mắt sáng, khớp khỏe chính là tiểu não có vấn đề. Teo tiểu não do rượu bia, di truyền hoặc chứng Alzheimer khiến cơ thể gặp lỗi… điều hành, cứ chóng mặt là té ngã mà không sao giữ cân bằng được chính xác.

người nhà cần làm gì?

Để phát hiện chính xác căn do gây chóng mặt, mất cân bằng của người cao tuổi, con cháu nên đưa các cụ đi tầm soát thẳng tính, từ não bộ, cơ xương khớp, nhãn quan, thính lực, thậm chí là tim mạch để các thầy thuốc đưa ra lời khuyên và phác đồ điều trị chính xác nhất

Tại nhà, người nhà cần chú ý không để mặt sàn ướt dẫn đến trơn trượt, đồ đoàn xếp đặt gọn, nhà đủ ánh sáng, giày dép thích hợp để giúp người già tránh té ngã vì lý do khách quan. Người thân cũng nên cân nhắc trang bị cho các cụ dụng cụ hỗ trợ như gậy nhiều chân có lót cao su, đồng thời gắn thêm các tay vịn ở nhà tắm, phòng thủ sinh, cầu thang, nhà xí để các cụ tiện di chuyển.

Trong tủ thuốc gia đình, Người thân cũng nên trang bị đầy đủ các loại thuốc cấp thiết, đặc biệt là thuốc cắt cơn chóng mặt chóng vánh chứa biệt dược Acetyl-DL-Leucine có cội nguồn từ Pháp và các loại vật phẩm sơ cứu khác phòng khi các cụ té ngã như bông băng, thuốc khử trùng, thuốc giảm đau… Người nhà cần tham khảo kỹ hướng dẫn dùng trước khi dùng hoặc có tham vấn đầy đủ từ thầy thuốc, dược sĩ.

Cạo gió chữa cảm lạnh

Đặc biệt là những nơi xa các trọng điểm y tế, thiếu dụng cụ chữa trị thì cạo gió trị bệnh là biện pháp khôn cùng hữu hiệu. Bài viết này xin giới thiệu những kiến thức căn bản về cạo gió để bạn đọc biết và vận dụng khi cấp thiết.

Cạo gió thường cạo các bộ phận chính trên thân như: Ở lưng cạo hai bên xương sống từ vai xuống dây lưng, dọc theo xương sống nửa thân trên; ở tay cạo dọc cánh tay mặt theo mặt trước và mặt trong theo lòng bàn tay. chuẩn y cạo gió có thể giải hàn, giảm nhiệt, thuyên giảm bệnh. Nếu người bệnh có ho và ngứa cổ họng thì cạo thêm dọc xương ức ở ngực.

Cách cạo: Cạo theo hướng một chiều từ trên xuống dưới. Ở cánh tay và ngực dùng lực nhẹ, ở lưng có thể hơi mạnh nhưng cũng nên căn cứ vào tình hình cụ thể, đặc biệt là sức chịu đựng của người bệnh mà quyết định dùng lực mạnh yếu. Khi cạo thường bôi lên da dầu gió, hay các loại dầu vẫn thường bôi để trị cảm gió. Sau khi cạo gió nên uống nhiều nước nóng, có thể đắp chăn để ra mồ hôi.

công cụ dùng để cạo : Vật gì có cạnh hình cung tròn và nhẵn nhụi như: nhẫn bạc, đồng tiền bằng bạc, lược, thìa canh, miệng chén… bây giờ dùng rộng rãi là cái cạo gió làm bằng sừng trâu vì bản thân sừng trâu là một vị thuốc Đông y có khả năng phát tán chướng khí và thông huyết khí.

Trình tự và phương pháp cạo: Khi cạo gió người bệnh để lộ da chỗ cần cạo. Người cạo bôi dầu lên mặt da người bệnh, tay cầm vật cạo để góc 90 hoặc 45 độ rồi tiến hành cạo. Cổ, lưng, bụng, chân và tay cạo từ trên xuống dưới; ngực cạo từ trong ra ngoài, chú ý dùng lực đều và miết dài. Mỗi bộ phận cạo khoảng từ 3 đến 5 phút sẽ thấy nổi vết đỏ tím. Nhiều nhất cũng không nên cạo quá 10 phút, cũng không nên dùng lực cưỡng bách để tạo vết. Cạo xong chỗ này mới cạo sang chỗ khác, lần cạo sau cách lần cạo trước từ 3 đến 6 ngày để vết cạo lần trước kịp tan đi.

Lưu ý:

Khi cạo tránh chỗ gió lạnh, mùa đông chú ý giữ ấm, mùa hè không được để quạt thổi vào người bệnh. Sau khi nổi vết cạo trong khoảng 30 phút tuyệt đối không được tắm rửa bằng nước lạnh. Cạo gió xong người bệnh nên uống một cốc nước nóng (có pha thêm chút muối thì càng tốt). Phải khử trùng vật cạo trước và sau khi cạo. Không cạo chỗ có vết lở loét, phần bụng người có thai, những người da có độ nhạy cảm quá cao, người có bệnh khó đông máu, có các bệnh về da.

BS. Trần Văn Cường

Gió mùa Đông Bắc tràn về, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ từ đêm nay trời trở rét

trọng tâm dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia cho biết, hiện giờ ( ngày 25/11), bộ phận không khí lạnh đã báo vẫn đang chuyển di xuống phía Nam. Dự báo, trong sáng nay, bộ phận không khí lạnh này sẽ ảnh hưởng đến một số nơi ở vùng núi Bắc Bộ, trưa và chiều nay ảnh hưởng đến các nơi khác ở phía Đông Bắc Bộ, sau đó ảnh hưởng đến Bắc Trung Bộ, một số nơi ở phía Tây Bắc Bộ và Trung Trung Bộ.

Do ảnh hưởng của không khí lạnh, ở Bắc Bộ có mưa vài nơi, riêng các tỉnh vùng núi có mưa, mưa rào rải rác. Từ chiều và đêm nay, các tỉnh Bắc và Trung Trung Bộ có mưa, mưa vừa, có nơi mưa to và dông. Ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ từ đêm nay trời trở rét.

Gió mùa Đông Bắc tràn về, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ từ đêm nay trời trở rét

Riêng khu vực Hà Nội, hôm nay trời nhiều mây, có mưa vài nơi, vào đêm nay trời trở rét, nhiệt độ thấp nhất về đêm giảm xuống còn 19 độ. Gió chuyển hướng đông bắc trong đất liền cấp 2-3, vùng ven biển cấp 3-4. Ở khu vực Bắc Biển Đông (bao gồm cả vùng biển quần đảo Hoàng Sa) gió đông bắc mạnh dần lên cấp 6, có lúc cấp 7, giật cấp 8; biển động mạnh. Từ chiều ngày 25/11, ở vịnh Bắc Bộ gió chuyển hướng đông bắc mạnh cấp 6, giật cấp 7, biển động.

Đợt gió mùa đông bắc này khiến cho nền nhiệt giảm từ từ. Nhiệt độ cao nhất trưa nay tại Hà Nội đạt 30 độ C và giảm dần từ chiều trở đi. Từ mai, nhiệt độ sẽ giảm nhiều hơn, trời rét vào sáng sớm và đêm là cốt yếu, ban ngày nhiệt không quá thấp. Dự báo trong 1-2 ngày tới, nhiệt độ xuống thấp hơn, thấp nhất 16-18 độ, cao nhất 22-24 độ.

Dự báo thời tiết các khu vực trên cả nước trong ngày 25/11

Hà Nội: Có mưa vài nơi, riêng vùng núi phía Bắc có mưa, mưa rào tản mát. Sau đó chuyển hướng Đông Bắc cấp 2-3, vùng ven biển cấp 3-4. Độ ẩm từ 55 - 97%. Nhiệt độ thấp nhất từ 18-21 độ C, vùng núi có nơi dưới 17 độ C, cao nhất từ 24-27 độ C, vùng núi có nơi dưới 24 độ C.

Phía Tây Bắc Bộ: Có mưa vài nơi. Độ ẩm từ 55 - 97%. Nhiệt độ thấp nhất từ 18-21 độ C, có nơi dưới 18 độ C, cao nhất từ 25-28 độ C, riêng Lai Châu-Điện Biên có nơi trên 28 độ C.

Phía Đông Bắc Bộ: Nhiều mây, có mưa vài nơi, riêng vùng núi phía Bắc ngày có mưa, mưa rào tản mác. Gió đông bắc cấp 2-3, vùng ven biển cấp 3-4. Đêm trời trở rét. Độ ẩm từ 60 - 97%. Nhiệt độ thấp nhất từ 16-19 độ, vùng núi có nơi dưới 14 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ 24-27 độ C, vùng núi có nơi dưới 24 độ C.

Thanh Hoá - Thừa Thiên Huế : Có mưa rào, có nơi mưa vừa và dông, từ chiều tối chuyển hướng Bắc đến Tây Bắc cấp 2-3. Độ ẩm từ 60 - 98%. Nhiệt độ thấp nhất từ 19 - 22 độ C, cao nhất từ 26 - 29 độ C.

Đà Nẵng đến Bình Thuận: Có mưa rào và dông vài nơi. Gió Đông Bắc cấp 2-3. Độ ẩm từ 60 - 97%. Nhiệt độ thấp nhất từ 22 - 25 độ C, cao nhất từ 27-30 độ C, phía Nam có nơi trên 30 độ C.

Tây Nguyên: Ngày nắng. Gió Đông Bắc đến Đông cấp 2-3. Độ ẩm từ 55 - 95%. Nhiệt độ thấp nhất từ 17 - 20 độ C, cao nhất từ 26-29 độ C, có nơi trên 29 độ C.

Nam Bộ: Có mưa rào và dông vài nơi. Gió Đông Bắc cấp 2-3. Độ ẩm từ 60 - 96%. Nhiệt độ thấp nhất từ 23 - 26 độ C, cao nhất từ 30- 33 độ C.

Hải Yến