Bằng y khoa ở Mỹ và Canada tương đương với bằng cao học, thành ra sinh viên phải có bằng cử nhân trước khi nộp hồ sơ xin vào trường y. Quá trình này rất dài, tổng cộng từ 11 đến 18 năm, từ lúc bắt đầu học cử nhân cho đến khi có chứng chỉ hành nghề bác sĩ y học ở Mỹ. Sinh viên cũng tốn rất nhiều công sức, tiền học (trung bình 50.000-90.000 USD một năm) và rất khó xin học bổng.
Hầu hết sinh viên Mỹ phải vay tiền tài chính phủ để học và trả dần vào lương sau khi tốt nghiệp. nên, bạn cần cân nhắc để kiên cố rằng bạn hoặc con bạn phải thực thụ say mê, yêu thích nghề bác sĩ thì hãy theo.
Các loại bằng cấp y học ở Mỹ
Có hai loại bằng cấp y học được cấp chính thức ở Mỹ là MD (Doctor of Medicine) & DO (Doctor of Osteopathy). Cả hai bằng đều được phép hành nghề tương đương nhau về mặt pháp luật, nhưng đầu vào của MD bây chừ hơi khó hơn so với DO.
Theo website của Hiệp hội các trường y học của Mỹ (Association of American Medical Schools - AAMC), ngày nay ở Mỹ và Canada có 171 trường đào tạo y học, trong đó 141 trường đào tạo bằng MD, 30 trường đào tạo bằng DO. Mỗi trường có vận hạn nộp hồ sơ khác nhau và không phải trường nào cũng nhận sinh viên quốc tế nên các bạn cần tham khảo thông tin của trường trên AAMC trước khi nộp hồ sơ.
Ba tuổi chính đào tạo thầy thuốc ở Mỹ
Giai đoạn 1: 4 năm đại học hay còn gọi là dự bị y khoa để chuẩn bị kiến thức, bằng cấp và các điểm thi cần thiết cho việc nộp hồ sơ vào trường y.
Bạn có thể chọn chuyên ngành đại học là các môn khoa học căn bản như sinh vật học, hóa học, sinh hóa, vi sinh, vật lý... đều hiệp, đồng thời chọn tập hợp vào hướng y học sau khi tốt nghiệp (Pre-Medical track).
Bạn nên đến trọng điểm chuyên tương trợ việc nộp hồ sơ vào trường y (Pre-Health Center) từ năm thứ nhất hoặc năm thứ hai hoặc ngay khi có quyết định sẽ thi vào trường y sau khi tốt nghiệp, để Pre-medical Advisor tham vấn cho bạn cần chuẩn bị gì nhằm tăng khả năng cạnh tranh. Họ có thể viết thư giới thiệu cho bạn sau này.
Ứng viên hãy rứa đạt điểm tổng kết (GPA) cao từ 3.5 đến 4.0 (thang điểm của Mỹ), nhất là các môn khoa học thiên nhiên và từng lớp cơ bản như sinh vật học, hóa học, sinh hóa, vật lý, tâm lý học, tầng lớp học, toán thống kê..., là những môn rất quan yếu khi xét vào trường y.
Giai đoạn 2: 4 năm trường y
Trong 2 năm đầu ở trường y, bạn sẽ học trên lớp về những môn khoa học thiên nhiên và từng lớp căn bản, nhưng học sâu hơn và rộng hơn so với bậc đại học.
Trong 2 năm cuối, sinh viên sẽ tập trung vào thực hiện tại các phòng khám, bệnh viện, được chỉ dẫn tập sự trên bệnh nhân thật. Thường là vào năm thứ 4, sinh viên y học sẽ phải chọn chuyên khoa mình muốn theo và chuẩn bị hồ sơ, đi phỏng vấn cho thời đoạn bác sĩ nội trú.
thời đoạn 3: tập sự thầy thuốc nội trú là Giai đoạn cực kỳ quan trọng và thắt để được cấp giấy phép hành nghề bác sĩ ở Mỹ. Giai đoạn này kéo dài từ 3 đến 7 năm, tùy theo chuyên ngành. bác sĩ nội trú sẽ khám trực tiếp cho bệnh nhân, nhưng làm việc dưới sự giám sát của thầy thuốc điểu trị và được trả lương.
Sau 3-7 năm, bạn sẽ thi chuyên khoa trong khoa mà mình làm nội trú, ví dụ đi bác sĩ nhi sẽ được cấp bằng chứng nhận chuyên khoa nhi của khoa nhi. Sau đó bạn có thể đi sâu hơn nữa vào chuyên khoa hẹp, ví dụ trong chuyên khoa nội sẽ đi sâu hơn nữa về chuyên khoa tim và nối thực tập 2-3 năm cho chuyên khoa hẹp này. Học xong, bạn sẽ được thêm một chứng nhận cho chuyên khoa sâu hơn.
Sau khi tốt nghiệp, bác sĩ Mỹ vẫn phải tiếp tục học cho đến hết đời bằng cách thi để giữ bằng hành nghề và bằng chuyên khoa mỗi 5 đến 10 năm.
|
|
Nhóm sinh viên y khoa của một trường đại học Mỹ. Ảnh:
Shutterstock.
|
Các bước chuẩn bị để nộp hồ sơ vào trường y
Đến năm 3 hoặc 4 của bậc đại học, sinh viên bắt đầu luyện thi MCAT (Medical College Admission Test). Điểm MCAT rất quan trọng và cạnh tranh để trường y quyết định có nhận bạn vào hay không. Tham khảo nội dung và đăng ký thi MCAT trên website chính thức của AAMC.
Cuối năm 3 hoặc đầu năm thứ 4 bạn sẽ nộp hồ sơ vào trường y, thời gian tùy theo trường. Bạn cần chuẩn bị hai thư giới thiệu của giáo sư hoặc thầy thuốc mình từng tập sự; viết bài luận giải thích tại sao muốn trở thành bác sĩ, để cho thấy đó đích thực là ước mơ ham mê lớn của bạn biểu đạt qua các kinh nghiệm nghiên cứu và hoạt động ngoại khóa để chuẩn bị cho nghề thầy thuốc sau này.
Nếu hồ sơ của bạn đủ mạnh và cạnh tranh thì sẽ được chọn vào vòng phỏng vấn. Nếu trình diễn.# tốt trong buổi phỏng vấn, bạn sẽ được nhận vào trường y để trở nên sinh viên y khoa.
Các nhân tố quan yếu để hồ sơ của bạn được vào vòng phỏng vấn gồm: Điểm thi MCAT cao; điểm GPA cao ít ra là 3.5/4.0 (nhất là điểm các môn khoa học), kinh nghiệm nghiên cứu, các hoạt động ngoại khóa có liên quan đến ngành y như: volunteer/tình nguyện làm việc/thực tập tại các phòng khám, bệnh viện, hội chữ thập đỏ (Red Cross) vào mùa hè hoặc bán thời gian trong niên học.
Bí quyết để thành công trong buổi phỏng vấn: Đầu tiên bạn tự giới thiệu ngắn gọn về mình trong khoảng 2 phút và làm trội những điểm đặc biệt hay thế mạnh của mình. Thứ hai, bạn đáp câu hỏi nhất quán với những gì mô tả trong CV và hồ sơ. Thứ ba, tiếng nói hình thể lịch sự, đúng mực cần có của một thầy thuốc khi tiếp xúc với bệnh nhân. Cuối buổi bạn sẽ được đặt câu hỏi cho giáo sư phỏng vấn, bởi vậy cần tận dụng nhịp này để đặt câu hỏi thông minh về chương trình học, làm cho người phỏng vấn có ấn tượng tích cực về bạn.
Để đặt câu hỏi hay, bạn cần tìm hiểu kỹ về trường và không hỏi những câu mà câu trả lời dễ dàng tìm thấy trên mạng. Cách bạn đặt câu hỏi hay có thể tạo ấn tượng với người phỏng vấn và làm cho họ nhớ bạn, tỉ dụ: Dr. X, vì sao thầy thuốc lại chọn công tác và giảng dạy ở đây? Điểm gì bác sĩ thích nhất và không thích ở trường này?
Sau buổi phỏng vấn, bạn nhớ cảm ơn, bắt tay giã biệt và về nhà viết ngay email hoặc thư cảm ơn trực tiếp đến người phỏng vấn bạn ngày hôm đó.
Chúc các bạn chuẩn bị thật tốt và kỹ càng để tăng cường khả năng cạnh tranh, xin được vào các trường y khoa ở Mỹ, hoặc Canada thành công.
TS Ellie Phương D. Nguyễn
Giáo sư bậc 1 Khoa Sinh hóa & sinh học Phân tử
Đại học bang Oklahoma tại Stillwater
Cùng tác giả: