Tuy nhiên nhược điểm nói chung của các dược liệu chính là độ hòa tan kém dẫn đến khó hấp thu, sinh khả dụng thấp. Công nghệ nano đang và sẽ là một biện pháp đầy hứa để giải quyết vấn đề này.
Sự nguy hiểm của đột quỵ não
Đột quỵ não hay còn gọi là tai biến mạch máu não là tình trạng một phần não bộ đột ngột bị thương tổn khi huyết quản nuôi dưỡng phần não đó bị tắc (nhồi máu não) hoặc bị vỡ (xuất huyết não). Lúc này, các tế bào não bị thiếu oxy và bắt đầu chết đi, dẫn đến mất khả năng kiểm soát vùng não bị tổn thương, khiến cho trí nhớ và khả năng vận động bị giảm sút. Người bị đột quỵ não có thể bị liệt, hôn mê, thậm chí tử vong. Tại Việt Nam, đột quỵ không những là nguyên cớ gây tử vong hàng đầu mà còn gây tàn phế cho người bệnh, là gánh nặng về kinh tế cho gia đình và từng lớp. Theo số liệu thống kê của Hội Đột quỵ thế giới, cứ 6 người sẽ có 1 người bị đột quỵ. Ở Việt Nam, mỗi năm có 200.000 người bị đột quỵ, tỉ lệ tử vong do đột quỵ ở nam giới là 18% và đàn bà là 13%. Chính vì thế, việc phòng ngừa và điều trị đột quỵ đang ngày một được quan hoài.
Bạch quả có thể phòng ngừa tai biến huyết quản não
Phương pháp điều trị đột quỵ sẽ tùy thuộc vào căn do nào gây ra bệnh. Nhìn chung, tỷ lệ sống phụ thuộc vào thời khắc cấp cứu sau khi bệnh nhân bị đột quỵ là sớm hay muộn. Nếu đột quỵ do nhồi máu não gây ra, bác sĩ sẽ cho dùng thuốc làm tan huyết khối bằng cách truyền thuốc tiêu sợi huyết tissue plasminogen activator (tPA) nhằm hòa tan các cục máu đông. Để có hiệu quả, điều trị này phải được bắt đầu trong vòng 4 đến 5 giờ khi các triệu chứng đầu tiên xuất hiện. ngoại giả, bác sĩ cũng sẽ cho bệnh nhân dùng một số thuốc khác để làm loãng máu như heparin, warfarin, aspirin hoặc clopidogrel (plavix). Đột quỵ có thể để lại các di chứng từ nhẹ đến nặng. Mức độ khả năng phục hồi của một người có thể không rõ trong vài tháng đầu. Nhiều người cần các biện pháp bình phục chức năng, chả hạn như trị liệu ngôn ngữ, vật lý trị liệu... Việc điều trị cũng phải dựa vào tiền sử bệnh, chả hạn như tăng huyết áp, đái tháo đường, dùng thuốc lá, lối sống và nồng độ cholesterol cao. Ngoài ra, cần phải ngăn ngừa đột quỵ tái phát bằng cách giảm hoặc loại bỏ căn nguyên gây ra cơn đột quỵ trước hết. Nhiều người có thể đạt được điều này bằng cách dùng thuốc để ngăn ngừa tạo huyết khối. thường nhật uống lượng nhỏ aspirin mỗi ngày là đủ. Những người khác cần phải kiểm soát áp huyết và làm giảm các yếu tố nguy cơ đột quỵ khác như đái tháo đường, tăng cholesterol, hút thuốc lá và thừa cân.
Tuy nhiên, điều trị bằng thuốc tổng hợp hóa dược là con dao hai lưỡi, mặc dầu cho hiệu quả cao nhưng luôn có những tác dụng không mong muốn đi kèm. Thuốc dùng trong điều trị đột quỵ thường gặp những tác dụng phụ như chảy máu, ỉa chảy, ban da, rụng tóc với warfarin và loét dạ dày tá tràng, đau bụng, rối loạn tiêu hóa, táo bón với aspirin... bởi thế, việc nghiên cứu các phương pháp khác ít tác dụng phụ hơn mà vẫn đảm bảo hiệu quả điều trị đang là một bước đi tiềm năng.
dược liệu nano mang đến thời cơ mới cho bệnh nhân đột quỵ
hiện tại với công nghệ và y học phát triển, xu hướng thế giới quay về với tự nhiên. Con người đã tìm ra rất nhiều loại dược chất có khả năng cải thiện lưu thông máu não, phòng ngừa và giúp phục hồi cho bệnh nhân sau đột quỵ như tam thất, bạch quả, hoa hòe...
Tam thất (Panax notoginseng) là một loại sâm thuộc họ ngũ gia bì và rễ của nó dùng để làm thuốc, được ghi chép trong “Trích yếu vật liệu thuốc”. Panax notoginseng là một loại thuốc truyền thống được dùng lâu đời, rễ tam thất có hiệu quả cải thiện tuần hoàn mạch máu, cải thiện trì trệ đọng máu, giảm nhẹ sưng, phù và giảm đau. Có hơn 10 loại saponin được chiết tách từ tam thất. Thành phần chính là saponin Rb1 và Rg1, tổng lượng saponin từ rễ tam thất được đem sinh sản thuốc tiêm hàng thập kỷ qua.
Tác dụng dược lý của tam thất đã được chứng minh. Tam thất mô tả hiệu quả trong chống thiếu máu cục bộ cơ tim bằng cách ngăn ngừa sự rối loạn chức năng tâm trương thất trái cho bệnh nhân bị đau thắt ngực gắng sức, thậm chí bình phục về mức thường ngày, đồng thời phục hồi phì đại cơ tim cũng như làm chậm phát triển ác hại cho tim, làm tăng chất lượng cuộc sống. Tam thất cũng có hiệu quả trong chống loạn nhịp tim, làm giãn cơ trơn huyết mạch, làm tăng tưới máu, giảm sức ép máu và tổng lực cản ngoại biên. Ngoài ra, tam thất còn có tác dụng trên vi tuần hoàn, chống kết tập tiểu cầu hình thành huyết khối, làm hạ lipid máu, chống xơ vữa động mạch.
Ginkgo biloba, được chiết xuất từ lá cây bạch quả, có chứa flavonoid glycoside và terpenoid (ginkgolides, bilobalide) và đã được sử dụng trong dược phẩm hàng trăm năm qua nhờ khả năng cải thiện hoạt động hệ thần kinh trung ương, tăng cường trí nhớ và hội tụ. Theo nhiều nghiên cứu khoa học đã cho thấy ginkgo biloba có tác dụng hỗ trợ điều trị các chứng suy mạch máu não ngoại biên, rối loạn huyết mạch não, chứng rối loạn tiền đình, và đặc biệt có lợi đối với người cao tuổi. Các chất được tìm thấy trong bạch quả có vai trò bảo vệ trong các giai đoạn khác nhau của suy giảm chức năng trí óc phê duyệt cơ chế hoạt động: Hoạt động vận mạch của động mạch, mao mạch và tĩnh mạch (tăng lưu lượng máu); đối kháng nguyên tố kích hoạt tiểu cầu; ngăn ngừa thương tổn màng tế bào gây ra các gốc tự do; kích thích dẫn truyền thần kinh.
Ginkgo biloba có ba tác dụng đối với thân con người bao gồm: Cải thiện lưu lượng máu (bao gồm cả vi tuần hoàn trong mao quản nhỏ) đến hầu hết các mô và cơ quan; bảo vệ tế bào chống lại thương tổn oxy hóa từ các gốc tự do; ngăn chặn nhiều tác động của kết tập tiểu cầu, đông máu có liên can đến sự phát triển của một số rối loạn tim mạch, thận, hô hấp và hệ thần kinh trung ương. Ngoài ra, ginkgo biloba còn làm thư giãn nội mô, ngăn chặn bớt độ nhầy của thụ thể, cản trở sự đóng tụ mảng beta amyloid. Ginkgo biloba có thể làm giảm các triệu chứng như: Ù tai, hoa mắt, chóng mặt, nhãn quan giảm ở những người bị thiếu máu não, thiểu năng tuần hoàn não...
Sự phối hợp của tam thất, bạch quả, hoa hòe giúp cải thiện lưu thông máu não.
Bạch quả có thể làm dược phẩm giúp dự phòng tai biến huyết quản não khi chưa xảy ra tai biến huyết quản não hoặc tương trợ điều trị khi đã có tai biến xảy ra. Ginkgo biloba có tác dụng hiệu quả trong việc tương trợ điều trị các triệu chứng đau do suy tuần hoàn ngoại biên như: Bệnh tắc động mạch ngoại biên, sau viêm tĩnh mạch, hội chứng Raynaud… Khi uống ginkgo biloba, bạn sẽ được hỗ trợ tăng cường trí tưởng, giúp đầu óc minh mẫn, giúp giảm bao tay... ngoại giả, còn hỗ trợ làm giảm các triệu chứng của bệnh rối loạn tiền đình, ngăn ngừa bệnh Alzheimer và ngừa đột quỵ ở người già.
Hoa hòe, thành phần hóa học chính là rutin hay rutosid là một loại vitamin P có tác dụng làm tăng cường sức chịu đựng của mao quản, làm bền thành mạch. Ngoài ra, rutin còn được ví như một chất chống oxy hóa để ngăn chặn các thương tổn do gốc tự do, và có thể làm giảm nguy cơ tăng huyết áp. Rutin giúp ngăn ngừa đột quỵ, hồi phục sức khỏe sau cơn đột quỵ và các bệnh xuất huyết nhờ tác dụng tăng cường và tái hiện lại các huyết quản bị thương tổn.
Các dược liệu trên đã được đúc kết từ kinh nghiệm chữa bệnh bằng y học cựu truyền của tiên nhân ta hàng nghìn năm nay và đã được chứng minh công dụng rõ ràng. Tuy nhiên, nhược điểm nói chung của các dược liệu chính là độ hòa tan kém dẫn đến khó tiếp nhận, sinh khả dụng thấp, bởi vậy mà dược liệu cựu truyền càng ngày càng lép vế so với thuốc tổng hợp hóa dược. Công nghệ nano đang và sẽ là một biện pháp đầy hứa để giải quyết vấn đề này của dược chất. dược chất nano, sự kết hợp giữa dược chất cổ truyền có sẵn ở Việt Nam và công nghệ nano hiện đại, sẽ đem đến nhịp cho bệnh nhân đột quỵ được sử dụng một biện pháp điều trị hiệu quả, đồng thời giảm thiểu tác dụng không mong muốn của thuốc tổng hợp hóa dược.
DS.Nguyễn Văn Tiến
0 nhận xét:
Đăng nhận xét